DDR4 vs DDR5 – czy w 2026 roku warto jeszcze inwestować w starszy standard?

W świecie technologii komputerowej czas płynie wyjątkowo szybko. Jeszcze niedawno zastanawialiśmy się, czy dopłata do nowej platformy ma sens, a dziś, w 2026 roku, stoimy przed zupełnie innym dylematem. Pamięć DDR5 na dobre zadomowiła się w naszych domach i biurach, spychając standard DDR4 do roli „zasłużonego emeryta”. Czy w dobie procesorów o ogromnej liczbie rdzeni i rosnącej roli lokalnej sztucznej inteligencji (AI PC), inwestowanie w starszą technologię ma jeszcze jakikolwiek sens? Przyjrzyjmy się twardym danym i trendom rynkowym.

Krajobraz rynkowy w 2026 roku: Koniec ery przejściowej

Statystyki sprzedaży z ostatniego kwartału są nieubłagane: ponad 85% nowych zestawów komputerowych opuszcza sklepy z pamięcią DDR5 na pokładzie. Producenci tacy jak Intel (od serii Core Ultra) oraz AMD (od serii Ryzen 7000 i nowszych) całkowicie zrezygnowali ze wsparcia dla DDR4 w swoich najwydajniejszych architekturach.

Obecnie standard DDR4 jest utrzymywany przy życiu głównie przez rynek wtórny, budżetowe modernizacje starszych jednostek oraz specyficzne zastosowania przemysłowe. Jeśli składasz nowy komputer od zera, wybór DDR4 oznacza dziś dobrowolne zamknięcie sobie drogi do jakiejkolwiek przyszłej rozbudowy bez wymiany płyty głównej i procesora.

Wydajność: Gdzie DDR5 zostawia poprzednika w tyle?

Główną różnicą, którą odczuje każdy użytkownik, jest przepustowość. O ile standardowe kości DDR4 kończyły swoją karierę w okolicach 3200-3600 MT/s, o tyle w 2026 roku pamięci DDR5 o taktowaniu 7200 MT/s i wyższym stały się rynkowym standardem. Co to oznacza w praktyce?

• Praca z wideo i grafiką: Renderowanie materiałów w rozdzielczości 8K odbywa się nawet o 20-30% szybciej dzięki ogromnej przepustowości danych.
• Sztuczna Inteligencja (AI): Lokalne modele językowe (LLM) i generatory obrazów, które stają się standardem w systemach operacyjnych 2026 roku, wymagają błyskawicznego dostępu do pamięci. DDR5 radzi sobie z tym znacznie sprawniej.
• Gaming: Nowoczesne silniki gier (jak Unreal Engine 6) są projektowane z myślą o architekturze DDR5. Stabilność minimalnych klatek na sekundę (tzw. 1% low) jest znacznie wyższa na nowszym standardzie, co eliminuje mikro-przycięcia obrazu.

Kwestia opłacalności – czy DDR4 jest jeszcze tanie?

Argument cenowy, który przez lata ratował DDR4, w 2026 roku niemal całkowicie wyparował. Masowa produkcja modułów DDR5 doprowadziła do zrównania się cen w segmencie średnim. Dzisiaj różnica w cenie między zestawem 32 GB DDR4 a 32 GB DDR5 jest często mniejsza niż koszt wyjścia na obiad w restauracji.

Co więcej, moduły DDR5 posiadają wbudowane układy zarządzania zasilaniem (PMIC), co odciąża płytę główną i pozwala na lepszą efektywność energetyczną. W skali kilku lat użytkowania komputera, niższy pobór prądu i mniejsze wydzielanie ciepła przez system mogą przynieść wymierne korzyści dla trwałości podzespołów.

Kiedy DDR4 wciąż ma sens? (Wyjątki od reguły)

Mimo dominacji nowej technologii, istnieją specyficzne sytuacje, w których zakup lub pozostanie przy DDR4 jest uzasadnione:

• Reanimacja starszego PC: Jeśli posiadasz sprawną płytę główną z gniazdem LGA1700 (Intel 12-14 gen.) obsługującą DDR4 i chcesz jedynie dokupić pamięci, by przetrwać rok lub dwa – to jedyna rozsądna opcja.
• Komputery biurowe typu „thin client”: Tam, gdzie liczy się każda złotówka, a zadania ograniczają się do prostych arkuszy kalkulacyjnych, starszy standard wciąż wystarcza.
• Budowa taniego domowego serwera (NAS): Wykorzystanie używanych podzespołów DDR4 z rynku wtórnego pozwala zbudować tani magazyn danych przy minimalnym nakładzie finansowym.

Pułapka „martwego standardu”

Kupując dziś platformę opartą na DDR4, wpadasz w tzw. ślepą uliczkę technologiczną. Jeśli za dwa lata zabraknie Ci mocy obliczeniowej, nie wymienisz samego procesora na nowszy model, bo te będą już wymagać wyłącznie DDR5. Będziesz zmuszony do wymiany trzech kluczowych elementów: procesora, płyty głównej i pamięci jednocześnie. Wybierając DDR5 teraz, kupujesz bilet do łatwych modernizacji w przyszłości (tzw. future-proofing).

Najważniejsze różnice techniczne, o których musisz wiedzieć

Warto wspomnieć o zmianach w samej budowie, które sprawiają, że DDR5 jest po prostu „mądrzejsze”:

• On-die ECC: DDR5 posiada wewnętrzny mechanizm korekcji błędów, co drastycznie zmniejsza ryzyko zawieszania się systemu (tzw. Blue Screenów) przy wysokich taktowaniach.
• Dwa kanały w jednym module: Pojedyncza kość DDR5 zachowuje się trochę jak dwie kości DDR4 w miniaturowym trybie Dual Channel, co optymalizuje dostęp do danych.
• Wyższe pojemności: W 2026 roku moduły 32 GB i 64 GB na jednej kości stają się powszechne, co w przypadku DDR4 było rzadkością i kosztowało fortunę.

Podsumowanie rynkowe na rok 2026

Inwestowanie w DDR4 przy budowie nowego komputera w 2026 roku jest decyzją ryzykowną i mało opłacalną. Różnica w wydajności, szczególnie w nowoczesnych aplikacjach i grach, stała się zbyt duża, by ją ignorować. DDR5 to nie tylko „szybsza pamięć”, to fundament nowoczesnej architektury PC, która radzi sobie z wyzwaniami ery sztucznej inteligencji.